در میان بزرگان دنیای سرمایهگذاری، فیلیپ فیشر (Philip Fisher) چهرهای یگانه و تأثیرگذار است. او را به حق "پدر سرمایهگذاری رشدی" (Growth Investing) مینامند . فیشر به سرمایهگذاران آموخت که برای یافتن سهامهای برنده، باید از پشت اعداد و ارقام صرف فراتر رفت و به عمق کیفیت کسبوکار، توانمندی مدیریت و چشمانداز بلندمدت شرکتها نگریست. در این مقاله، با زندگی، شخصیت و استراتژیهای منحصربهفرد فیلیپ فیشر آشنا میشویم؛ مردی که وارن بافت او را یکی از معلمان بزرگ خود میداند.
فیلیپ فیشر کیست؟ از انصراف از استنفورد تا تأسیس امپراتوری شخصی
فیلیپ آرتور فیشر در سال ۱۹۰۷ در سانفرانسیسکو، کالیفرنیا به دنیا آمد . او در مدرسه کسبوکار دانشگاه استنفورد تحصیل میکرد که در سال ۱۹۲۸، پیش از فارغالتحصیلی، دانشگاه را رها کرد تا کار خود را به عنوان تحلیلگر اوراق بهادار در بانک آنگلو-لندن (Anglo-London Bank) در سانفرانسیسکو آغاز نماید . این جرأت و جسارت در جوانی، سرآغاز یک مسیر حرفهای ۷۵ ساله بود .
پس از سه سال کار در بانک و مدتی فعالیت در یک شرکت کارگزاری، فیشر در سال ۱۹۳۱ و در بحبوحه رکود بزرگ، شرکت سرمایهگذاری خود را با نام "فیشر اند کامپانی" (Fisher & Company) تأسیس کرد . او به مدت ۶۹ سال ریاست این شرکت را بر عهده داشت و سودهای چشمگیری برای مشتریان معدود و برگزیده خود به ارمغان آورد . فیشر در انتخاب مشتریان خود بسیار سختگیر بود، نه به دلیل نخبهگرایی، بلکه برای آنکه بتواند کنترل و کیفیت مدیریت داراییها را در سطح مطلوب خود حفظ کند .
با وجود موفقیت حرفهای، فیشر تا سالها برای عموم ناشناخته بود. او فردی درونگرا بود و مصاحبههای کمی انجام میداد . اما در سال ۱۹۵۸، با انتشار اولین کتابش، همه چیز تغییر کرد.
کتاب "سهام عادی با سود غیرعادی": انقلابی در دنیای سرمایهگذاری
کتاب «سهام عادی با سود غیرعادی» (Common Stocks and Uncommon Profits) که در سال ۱۹۵۸ منتشر شد، نه تنها فیلیپ فیشر را به شهرتی افسانهای رساند، بلکه به یکی از تأثیرگذارترین کتابهای سرمایهگذاری در تمام تاریخ تبدیل گردید . این کتاب اولین کتاب سرمایهگذاری بود که به فهرست پرفروشترینهای نیویورک تایمز راه یافت .
وارن بافت این کتاب را "بسیار بسیار خوب" توصیف کرده است . جان ترین، نویسنده و تحلیلگر مشهور، تأثیر فیشر بر بافت را اینگونه خلاصه کرده: وارن بافت ۸۵ درصد از بنجامین گراهام و ۱۵ درصد از فیلیپ فیشر تشکیل شده است . اما بسیاری معتقدند که بافت در سالهای بعد، بیش از ۸۵ درصد تحت تأثیر فیشر قرار گرفت و رویکرد او را در اولویت قرار داد .
پانزده اصل طلایی فیلیپ فیشر برای انتخاب سهام رشد
هسته اصلی کتاب «سهام عادی با سود غیرعادی»، پانزده سوال بنیادینی است که فیشر معتقد بود هر سرمایهگذار باید پیش از خرید سهام یک شرکت از خود بپرسد . این سوالات عمدتاً جنبه کیفی دارند و به اعداد و ارقام صرف خلاصه نمیشوند:
۱. آیا شرکت محصولات یا خدماتی با پتانسیل کافی بازار دارد که بتواند افزایش قابل توجهی در فروش را برای حداقل چند سال میسر سازد؟
۲. آیا مدیریت شرکت برنامه مشخصی برای توسعه محصولات یا فرآیندهای جدید دارد تا پس از بهرهبرداری کامل از پتانسیل محصول فعلی، رشد فروش ادامه یابد؟
۳. تحقیق و توسعه شرکت در مقایسه با اندازه آن چقدر مؤثر است؟ فیشر هزینههای تحقیق و توسعه بالاتر از حد متوسط را نشانه مثبتی میدانست .
۴. آیا شرکت تیم فروش و بازاریابی کارآمدی دارد؟ فروش، موتور محرک درآمد است .
۵. آیا شرکت حاشیه سود قابل توجهی دارد؟ حاشیه سود بالا میتواند نشاندهنده مزیت رقابتی باشد .
۶. شرکت برای حفظ یا بهبود حاشیه سود خود چه اقداماتی انجام میدهد؟
۷. آیا روابط کارکنان و مدیریت در شرکت عالی است؟ کارمندان راضی، بهرهوری بالاتری دارند .
۸. آیا روابط مدیران ارشد با یکدیگر خوب است؟ انسجام تیم اجرایی برای موفقیت ضروری است .
۹. آیا عمق مدیریتی در شرکت وجود دارد؟ آیا شرکت برای جانشینی مدیران کلیدی برنامه دارد؟
۱۰. سیستمهای حسابداری و کنترل هزینه شرکت چقدر خوب عمل میکنند؟
۱۱. آیا جنبههای دیگری از کسبوکار (متناسب با هر صنعت) وجود دارد که نشان دهد شرکت نسبت به رقبا برتری دارد؟ (مزیت رقابتی)
۱۲. آیا شرکت نگاه بلندمدت به سودآوری دارد یا کوتاهمدت؟ تمرکز بیش از حد بر سود کوتاهمدت میتواند به ضرر آینده شرکت تمام شود .
۱۳. آیا در آینده قابل پیشبینی، رشد شرکت نیازمند تأمین مالی از طریق فروش سهام جدید خواهد بود؟ افزایش تعداد سهام، سهم سود سهامداران فعلی را کاهش میدهد .
۱۴. آیا مدیریت در زمانهای خوب با سهامداران صادقانه صحبت میکند، اما در زمان مشکلات سکوت اختیار میکند؟ شفافیت در بدترین شرایط، نشانه صداقت مدیریت است .
۱۵. آیا مدیریت شرکت از اصول اخلاقی تردیدناپذیری برخوردار است؟ این مهمترین اصل است، زیرا حتی بهترین کسبوکار با مدیریت غیراخلاقی میتواند نابود شود .
سبک سرمایهگذاری: "روش شنیدهها" (Scuttlebutt) و نگاه بلندمدت
فلسفه سرمایهگذاری فیشر بر دو رکن اساسی استوار است: تحقیق میدانی عمیق و افق زمانی بلندمدت.
۱. روش شنیدهها (Scuttlebutt)
فیشر معتقد بود پاسخ بسیاری از سوالات کیفی را نمیتوان در ترازنامهها و صورتهای مالی پیدا کرد . او اصطلاح "اسکاتلبات" (Scuttlebutt) را ابداع کرد که به معنای جمعآوری اطلاعات از منابع غیررسمی و دست اول است . فیشر از مشتریان، کارکنان سابق، تأمینکنندگان، رقبا و مدیران شرکتها سوال میپرسید تا تصویری واقعی و همهجانبه از کسبوکار به دست آورد .
نمونه سوالاتی که فیشر در این روش دنبال میکرد:
-
کارکنان درباره مدیریت شرکت چه فکری میکنند؟
-
نظر رقبا در مورد این شرکت چیست؟
این روش امروزه نیز توسط بسیاری از سرمایهگذاران حرفهای، از جمله تیم مدیریتی برکشایر هاتاوی، استفاده میشود .
۲. افق سرمایهگذاری بلندمدت و معروفترین سرمایهگذاری تاریخ
فیشر معتقد بود اگر با تحقیق و تحلیل گسترده، شرکت درستی را خریداری کنید، زمان فروش آن سهام، تقریباً "هیچوقت" خواهد بود. او میگفت: «تنها در موارد نادری دلیل کافی برای فروش [سهام] وجود دارد» .
مشهورترین مثال از این فلسفه، سرمایهگذاری او در شرکت موتورولا (Motorola) است. فیشر در سال ۱۹۵۵ سهام موتورولا را خرید، زمانی که این شرکت صرفاً یک تولیدکننده رادیو بود و از نظر تحقیق و توسعه و مدیریت، قدرتمند محسوب نمیشد . او این سهام را تا زمان مرگش در سال ۲۰۰۴ نگه داشت. موتورولا در طول این پنج دهه، رشد خیرهکنندهای داشت و در دو دهه اول، بیست برابر شد .
۳. پرتفوی متمرکز
فیشر بر خلاف بسیاری از مشاوران سرمایهگذاری که بر تنوعبخشی گسترده تأکید دارند، به پرتفوی متمرکز اعتقاد داشت. او معمولاً حدود ۳۰ سهام رشدی را در پرتفوی خود نگه میداشت و معتقد بود که تنوع بیش از حد، ارزش چندانی ندارد و صرفاً بازدهی بالقوه را کاهش میدهد .
۴. ترکیب رشد و ارزش
فیشر به دنبال شرکتهایی با پتانسیل رشد بلندمدت بود، اما حاضر بود برای چنین شرکتهایی قیمت بالاتری (نسبت P/E بالاتر) بپردازد . او معتقد بود سهامهای رشدی که به دقت گلچین شدهاند، در نهایت عملکرد بسیار بهتری نسبت به "سهامهای ارزان" خواهند داشت، زیرا ارزش ذاتی آنها به طور مداوم رشد میکند .
جملات معروف و آموزنده فیلیپ فیشر
-
درباره زمان خرید: «از خرید سهام در زمان "ترس از وقوع جنگ" غافل نشوید.»
-
درباره گولنخوردن از ظاهر: «گول تبلیغات پر زرق و برق شرکتها را نخورید.»
-
درباره حبابهای بازار: «هنگام خرید سهام شرکتها و صنایع محبوب بازار مالی، بسیار محتاط باشید.»
-
درباره نگاه بلندمدت: «اگر با تحقیق و تحلیل گسترده، شرکت درستی خریداری کنید، وقت فروش سهام آن، تقریبا "هیچوقت" خواهد بود.»
نتیجهگیری: درسهایی برای سرمایهگذاران ایرانی
فیلیپ فیشر به سرمایهگذاران ایرانی میآموزد که تحلیل بنیادی، فراتر از دیدن اعداد و ارقام است. برای موفقیت در بازار سرمایه ایران نیز، نمیتوان صرفاً به نسبتهای مالی اکتفا کرد. باید درباره مدیریت شرکتها تحقیق کرد، از مشتریان و رقبا پرسید و به دنبال نشانههای کیفی برتری یک کسبوکار بود.
درسهای کلیدی فیشر برای سرمایهگذار ایرانی:
-
به دنبال شرکتهای با مدیریت متعهد و شفاف باشید. صداقت مدیران در زمانهای خوب و بد، ارزشمندترین سرمایه است.
-
افسانههای "رشد سریع" را نادیده بگیرید. به دنبال شرکتهایی باشید که برنامه مشخصی برای رشد بلندمدت دارند، حتی اگر صنعتشان امروز محبوب نباشد.
-
تحقیق میدانی کنید. در حد امکان با مشتریان، تأمینکنندگان و حتی کارمندان شرکتهای بورسی صحبت کنید. گاهی یک گفتگوی ساده، اطلاعاتی فراتر از صدها صفحه گزارش مالی به شما میدهد.
-
صبور باشید. اگر شرکتی واقعاً خوب پیدا کردید، به آن فرصت دهید تا پتانسیل خود را نشان دهد. نوسانات کوتاهمدت را نادیده بگیرید و به قدرت بهره مرکب در بلندمدت ایمان داشته باشید.
فیلیپ فیشر به ما یادآوری میکند که سرمایهگذاری موفق، یک ماراتن است، نه یک مسابقه سرعت؛ و برنده این ماراتن، کسی است که شرکتهای واقعاً باکیفیت را زودتر از دیگران بشناسد و تا پایان مسیر همراهشان بماند.
همین الان برای گرفتن غیرحضوری کد بورسی اقدام کن. کافیه روی لینک زیر کلیک کنی و مراحل ثبت نام سجام و دریافت کد بورسی را انجام بدی و وارد دنیای سرمایه گذاری بشی.
ما یک کانال تلگرام خصوصی به نام آموزش سرمایه گذاری و بازنشستگی سریع ایجاد کردیم که به شما کمک می کنیم تا در مدت 3 الی 5 سال بتونید با سرمایه گذاری درست و به موقع در سهام، طلا و سایر دارایی ها به بازنشستگی سریع برسید. برای عضویت در کانال تلگرام خصوصی و دریافت همزمان فایل سرمایه گذاری ما کافیه به دایرکت پیج اینستاگرام و یا شماره همراه: 09365763452 در واتس اپ پیام بدید تا شرایط عضویت براتون ارسال بشه.
