در این مقاله بخشی از زندگی نامه فیلیپ کاتلر پدر بازاریابی جهان را با هم بررسی خواهیم کرد. فیلیپ کاتلر (PHILIP KOTLER) در سال 1931 در شیکاگو متولد شد. لیسانس را از دانشگاه دي پل، فوق لیسانس را در رشته اقتصاد از دانشگاه شیکاگو، دکتري را در همان رشته از MIT و فوق دکتري ریاضی را از هاروارد و فوق دکتري علم و فناوري را از دانشگاه شیکاگو اخذ کرد. او از سال 1969 استاد رشته بازاریابی بین المللی دانشگاه نورث وسترن است. این دانشگاه از اولین مراکزي بود که در آن بازاریابی تدریس می شد. نام کاتلر با واژه بازاریابی عجین شده است. او را بی هیچ تردید پدر بازاریابی می خوانند.

فیلیپ کاتلر استاد برجسته بازاریابی بین المللی از دانشگاه نورت وسترن است. وي مولف کتابی است که معتبرترین رساله به رسمیت شناخته شده بازاریابی به حساب می آید که در حال حاضر ویرایش دوازدهم آن به نام« مدیریت بازاریابی » به بازار آمده است. او توسط مرکز مدیریت اروپا به عنوان سرشناس ترین متخصص تمرین استراتژیک بازاریابی نامیده شد.

او همچنین مولف (یا همکار در تالیف) تعدادي کتاب هاي مهم دیگر همچون:

  کاتلر در بازاریابی

بازاریابی جانبی

بازاریابی استراتژیک براي سازمان هاي غیر انتفاعی

بازاریابی براي سازمان هاي بهداشتی

خدمات حرفه ای بازاریابی

ده خطاي مهلک بازاریابی

بازاریابی از A تا Z 

مکان هاي بازاریابی

حرکت های بازاریابی

بازاریابی ملت ها

بازاریابی عمومی

و... است.

از دهه 1970 که اندیشه بازاریابی پس از دو دهه دوران شکوفایی اقتصادي در غرب و همزمان با رکود ناشی از شوك نفتی و مسائل اقتصادي مطرح و به رسمیت شناخته شد، نام او بیش از دیگران در این زمینه به گوش خورده است. کارنامه پررنگ و بار او در زمینه بازاریابی منحصر به فرد است. تألیف 34 کتاب و بیش از 100 مقاله که در مجلات معتبري نظیر مجله هاروارد بیزینس ریویو منتشر شده گواه مطلب است.

کتاب اصول بازاریابی او کتاب مرجع بی بدیل همه دانش پژوهان و پژوهشگران در این زمینه است.

کتاب هاي او به بیش از 30 زبان دنیا ترجمه شده است. کاتلر به راستی بنیانگذار مدیریت نوین بازاریابی است و بیش از هر نویسنده یا متفکر دیگر در گسترش اهمیت بازاریابی و تغییر نگرش به آن از یک فعالت جنبی به فعالیت مهم و اصلی نقش ایفا کرده است. او مدرس، نویسنده و سخنران برجسته اي است که مسافرت هاي بسیار به اروپا، آسیا و آمریکاي جنوبی براي سخنرانی و مشاوره داشته و از دانشگاه هاي معتبر دنیا دکتراي افتخاري دریافت داشته است.

کاتلر بازاریابی را بخشی از فلسفه مدیریت همه مدیران می داند که براساس آن باید نیازها و خواسته هاي مشتري را بشناسند و شرایط را در جهت رضایت مندي آنان فراهم سازند. رضایتمندي مشتري در نگاه او هنگامی محقق می شود که ارزش واقعی فراورده یا خدمت برابر یا بیشتر از ارزش مورد انتظار مشتري باشد. کاتلر بر این باور است که گرچه بازاریابی مفهومی ساده دارد اما اجراي آن بسیار پیچیده است و براي استاد شدن در آن یک عمر وقت لازم است.

کاتلر نه تنها در بازاریابی کلاسیک شهره است بلکه یک پیشرو در تئوري و عمل ارتباط کسب و کار الکترونیک و بازاریابی سازمان محسوب می شود. هیچ پژوهشگري در عرصه بازاریابی نمی تواند خود را بی نیاز از آثار عمیق و دقیق او بداند. تحقیقات و نوشته هاي او بر مقوله هایی همچون گسترش و کاربرد اصول بازاریابی، تجزیه و تحلیل بازار، توسعه محصول جدید، راهبرد رقابتی، برنامه ریزي راهبردي و سیستم هاي اطلاعاتی متمرکز است.

انجمن مدیریت آمریکا او را تاثیرگذارترین بازاریاب تمام دوران لقب داده است.

امروزه بازاریابان زیرك محصولات نمی فروشند. آنها بسته هاي سود می فروشند. آنها تنها ارزش خرید نمی فروشند، آنها ارزش استعمال می فروشند.

در بازاريابي راهكارهاي پيروزمندانه اي را مي شناسيم كه در موقعيت مديريت بازار كارسازند. برخي از آنها از اين قرار است:

پيروزي در سايه كيفيت، خدمات بهتر، قيمت هاي پايين، داشتن سهم بزرگي از بازار، مناسب و همخوان شدن با نيازهاي مشتري، بهسازی مستمر فرآورده، نوآوري، ورود به بازارهاي پر رشد و فراتر رفتن از انتظارات مشتري و دلشاد كردن وي.

چکیده کتاب کاتلر در مدیریت بازار و چکیده کتاب اصول بازاریابی فیلیپ کاتلر را از همین بخش دانلود کنید:

مثل عاشق شدن می ماند! به عنوان یک کارآفرین، ما هر روز، از نو عاشق کارمان می شویم. شور و اشتیاق و اعتقاد راستین به کارمان، داشتن حس تعهد، محصولات و خدمات ما هر چیزی را امکان پذیر می سازد. موفق ترین کارآفرینان، کسانی هستند که یاد می گیرند چطور شور و اشتیاق شان به کار را به یافتن جایگاه مناسب در بازار فروش، مبدل سازند.

 “market positioning”یعنی بدست آوردن جایگاهی مناسب در بازار فروش و تثبیت آن جایگاه، البته این فرآیند بر اساس شناخت بازار و نیاز مصرف کنندگان صورت می پذیرد.

شناخت جایگاه مان در بازار یعنی درک موقعیت مان در بازار. به عبارت دیگر یعنی محصولات و خدمات ما تا چه اندازه متناسب با نیاز بازار فروش، می باشد. وقتی بتوانید جایگاه مناسبی را در بازار فروش بدست بیاورید، این امر باعث می شود که اولین و بهترین برندی که به ذهن مشتریان و خریداران احتمالی می رسد، محصولات و خدمات شما باشد.

به عنوان یک فرد و در زندگی شخصی مان نیز همواره باعث می شویم که دیگران به طور خاصی در مورد مان فکر کنند مثلا باعث می شویم که دیگران ما را به عنوان یک خواهر و یا برادر بزرگتر و با مسئولیت تر، به عنوان دلقک کلاس، مخ ریاضیات و یا یک فوق نابغه بشناسند. این عناوین و ویژگی ها به ما کمک می کنند تا خودمان را به دیگران بشناسانیم و توانایی های خود را به عنوان توانایی های خاص و منحصر به فرد، از دیگران متمایز سازیم.

وقتی ما به طور خاصی، خودمان را به دیگران می شناسانیم، در واقع این کار یک ابزار بسیار قدرتمند است که به ما این امکان می دهد تا تصویری از خود در ذهن آنها ایجاد کنیم و این تصویر نمود خارجی از هویت ماست یعنی آنچه که دوست داریم باشیم، آنچه که دوست داریم انجام دهیم و آنچه که دوست داریم داشته باشیم. وقتی جایگاه و موقعیت خود را به دیگران می شناسانیم این امر ممکن است منجر به تحقق یافتن آمال وخواسته های ما گردد، اما وقتی دیگران جایگاه و موقعیت ما را تعیین می کنند، این امر، انتخاب ها و فرصت های پیش روی ما را محدود می سازد. به این دلیل است که شناخت جایگاه خود، برای کارآفرینان بسیار اهمیت دارد تا بتوانند با شور واشتیاقی که به کارشان دارند، جایگاه مناسبی را در بازار بدست آورند. اگر شما محصولات وخدمات تان را به درستی به بازار نشناسانید، رقبای شما این کار را انجام خواهند داد. با تعریفی که شما از ویژگی های محصولات و خدمات خود ارائه می دهید جایگاه شما در بازار فروش به تدریج شکل می گیرد. عناصر اصلی که برتعیین جایگاه شما در بازار نقش دارند به شرح زیر می باشد:

1) قیمت گذاری: آیا محصولات شما اجناس لوکس و گران قیمتی هستند، آیا اجناسی با قیمت متوسط اند و یا اینکه ارزان هستند؟

2)کیفیت: کیفیت کلی عبارتی است که زیاد به کار برده شده و یا اینکه به درستی به کاربرده نشده است. اما آیا محصولات شما خوب تولید شده اند؟ چه کنترل و نظارتی صورت گرفته است تا کیفیت محصولات شما را تضمین کند؟ آیا شما کیفیت کالاهایتان را با ارائه گارانتی و ضمانت نامه هایی که حامی مصرف کننده هستند تضمین می کنید؟ آیا با استفاده از استراتژی تعویض کالاهای مرجوعی، کیفیت محصولات خود را ضمانت می کنید؟

3)خدمات: آیا نسبت به خدمات رقبای تان، خدمات و سرویس های شما مزیت های خاصی دارند که ارزش خاصی را به خدمات تان اضافه نمایند؟ آیا شما محصولات تان را برحسب نیازها و خواسته های مشتریان تان تولید می کنید؟

4)پخش کالا: مصرف کنندگان چگونه محصولات شما را تهیه می کنند؟ پخش کالا یک بخش مهمی از “market positioning”می باشد.

5) بسته بندی: بسته بندی محصولات تان تاثیرگذاری زیادی بر روی مشتریان دارد. اطمینان حاصل کنید که نوع بسته بندی کالاهایتان آن پیامی را که مدنظر شماست به مصرف کننده انتقال می دهد.

 “positioning”استراتژی رقابتی شما می باشد. چه محصولی را خوب تولید می کنید؟ تولیدات و خدمات شما چه ویژگی های منحصر به فردی دارند که تولیدات دیگر ندارند؟ مهمترین نقطه قوت خود را شناسایی نمایید و از آن در جهت “positioning” استفاده کنید.

محصولات Nyquil به عنوان یک داروی ضد سرفه شناخته می شدند اما متاسفانه، این دارو باعث خواب آلودگی می شد. تولیدکنندگان این دارو مصمم شدند تا هزینه تولید آنرا به طور دیگری جبران کنند. خواب آلودگی که از عوارض جانبی مصرف این دارو بود مبدل شد به یک استراتژی قدرتمند برای یافتن یک جایگاه مناسب در بازار فروش. حالا Nyquil به یک داروی آرام بخش که باید شب مصرف میشد تبدیل شده است، این دارو برای برطرف کردن عطسه و سرفه های شبانه کاربرد پیدا کرد تا اینکه مصرف کننده دارو بتواند استراحت کند، خیلی زود محصولات Nyquil توانستند به عنوان یک داروی موثر برای درمان علائم سرما خوردگی، بازار را در دست بگیرند.

همه این مطالب گفته شد تا به این نتیجه برسیم که: اگر شما بتوانید جایگاه مناسبی را در بازار فروش بدست بیاورید و آنرا تثبیت نمایید این باعث می شود که اولین برند و محصولی که به ذهن مشتری می رسد، محصولات و برند شما باشد. وقتی شما اولین برندی باشید که به ذهن مشتری خطور می کند این بدان معناست که شما بازار را در دست دارید و در دست داشتن بازار این امکان را به شما می دهد که یک ماهی بزرگ باشید در برکه ای کوچک. وقتی ماهی بزرگی هستید همواره این امکان وجود دارد که اندازه برکه تان را بزرگ و بزرگتر کنید. باید بلند پرواز باشید و به آنچه که هستید قناعت نکنید.

 دانشمند مشهوری به سوال جدی یک خبرنگار این طور پاسخ داد: " تحقیق را زمانی انجام می دهم که نمی دانم دقیقا چه می کنم". به عنوان یک کارآفرین و فردی که مصمم است تا کسب و کاری را شروع نماید، بسیار عاقلانه است که به این پاسخ حکیمانه توجه کنیم.

بازارسنجی چیزی فراتر از تجزیه و تحلیل اطلاعات خام است. در واقع فرصتی است تا به بیرون از شرکت تان و همچنین به عواملی که بر موفقیت شما تاثیرگذار هستند، نگاهی بیاندازید. معمولا تحقیق با یک حدس و گمان آغاز می شود، گاهی نیز با حدس و گمانی آگاهانه که بر مبنای مشاهدات، تجربیات و باورهای اجتماعی شما شکل گرفته، شروع می شود. معمولا فرآیند جمع آوری اطلاعات، مطابق با حدس و گمانه ها پیش نمی رود مخصوصا زمانی که نتیجه تحقیق نیز، چیزی غیر از تصورات و حدس و گمانه های ماست.

برخلاف تصور عامه، بازارسنجی به شخص بستگی دارد و این هیچ اشکالی هم ندارد. تصور و بینش شما به عنوان یک کارآفرین، هم به یک فیلتر و هم به یک چارچوب و مبنایی برای بررسی اطلاعات جمع آوری شده، تبدیل می گردد. معمولا یک ایده و یا یک خواسته، آغازگر پروسه بازارسنجی می باشد. سپس ما تحقیق می کنیم تا مشخص نماییم آیا آن ایده، ایده با ارزشی هست یا نه. با طرح سوال، کارمان را آغاز می کنیم. مشتریان و خریداران احتمالی محصولات من چه کسانی هستند؟ بازار هدف من چه اندازه خواهد بود؟ ارزش خاص و مزیت محصولات من چه چیزی خواهد بود؟ رقبای من چه کسانی هستند؟ ایده من تا چه اندازه خاص و منحصر به فرد است؟ چطور می توانم این پیام را به مشتری منتقل کنم؟

بازارسنجی شبیه کار دانشمندی است که سعی دارد با طرح سوال، تجزیه و تحلیل و مشاهده، فرضیه ای را ثابت و یا رد نماید. اما تحقیق، چیزی فراتر از تجزیه و تحلیل اطلاعات است. " تحقیق" یعنی اراده و خواست شما برای پذیرفتن و اذعان به این موضوع که "من نمی دانم". در حالی که شما در فرآیند بازاریابی، می خواهید که با استفاده از اطلاعات بدست آمده، درست بودن ایده خود را ثابت نمایید، پذیرفتن و اذعان این که " نمی دانم" در واقع فرصت و مجالی را به شما می دهد تا بتوانید ایده های خیلی بهتری را کشف نمایید.

تحقیقات اولیه، پرهزینه اند اما "لس براون" نویسنده و سخنور اهل دیترویت، روشی را برای جمع آوری اطلاعات پیشنهاد می کند که بسیار کم هزینه و قابل استفاده برای همه می باشد. این روش TTP نامیده می شود. اگر این روش برای تحقیق شما موثر واقع نشد می توانید از روش TTMP استفاده کنید. TTP فرم کوتاه شده عبارت “talk to people” می باشد و همینطور TTMP فرم کوتاه شده عبارت “talk to more people” می باشد.

اساتید دانشگاه ها، تحلیلگران صنعت و تجارت، بانکداران، مدیران مجلات و روزنامه ها می توانند اطلاعات بسیار با ارزشی را به شما ارائه نمایند و همینطور می توانند شما را به منابع دیگری ارجاع دهند. تمام آن کاری که شما باید انجام دهید این است که:

1) هوشمندانه سوال کنید.

2) قدردان مشارکت و همکاری آنان باشید.

3) قدردانی خود را ابراز نمایید.

هوشمندانه سوال کردن یعنی قبل از اینکه به این افراد تلفن کنید، فکس بفرستید و یا نامه بنویسید، کاملا آماده باشید.

با اینکه ما در عصر اطلاعات زندگی می کنیم، جمع آوری اطلاعات از مردم و ارائه اطلاعات به مردم، کار پرهزینه و گاهی کار بسیار دشواری است. بنابراین شما می توانید از منابعی برای تحقیق ثانویه استفاده نمایید و این کار، تحقیق تان را کم هزینه می سازد.

تحقیق ثانویه یعنی تجزیه و تحلیل اطلاعاتی که قبلا توسط افراد دیگری جمع آوری شده و حالا به عنوان یک منبع در اختیار شماست.

در پایان باید خاطر نشان کرد که تحقیق یک پروسه است که مانند ابداع و نوآوری باید به طور مداوم و مستمر صورت بگیرد. شاید تعجب آور باشد اما در تحقیق، طرح سوال، چیزی است که از جواب بسیار مهمتر می باشد!